Sauna i morsowanie – jak korzystać z kontrastowych temperatur, by wzmocnić zdrowie?

Sauna

Połączenie sauny z morsowaniem, czyli intensywnym schładzaniem organizmu, to coraz popularniejsza forma hartowania ciała. Choć dla wielu osób brzmi to jak wyzwanie, w praktyce jest to przemyślany rytuał oparty na kontraście temperatur. W krajach skandynawskich takie podejście funkcjonuje od pokoleń, a w Polsce zyskuje coraz większe grono zwolenników – zarówno w saunach publicznych, jak i w przydomowych strefach relaksu.

Naprzemienne działanie wysokiej temperatury i zimna nie jest wyłącznie kwestią doznań. To metoda, która wpływa na krążenie, regenerację i adaptację organizmu do zmiennych warunków.

W wielu obiektach spotkać można tzw. wiadro bosmana – prosty system szybkiego schładzania po wyjściu z sauny. Po pociągnięciu za linkę zimna woda spływa bezpośrednio na rozgrzane ciało. Alternatywą są zimne prysznice, wanny chłodzące, a w naturalnych warunkach także jeziora, rzeki czy zbiorniki z lodowatą wodą.

Oblewanie zimną wodą po saunie

Dlaczego warto łączyć saunę z morsowaniem?

Podstawą tego połączenia jest tzw. terapia kontrastowa. Wysoka temperatura w saunie powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych i poprawę przepływu krwi. Zimno działa odwrotnie – obkurcza naczynia i pobudza mechanizmy adaptacyjne organizmu.

Regularne stosowanie kontrastu temperatur może przynieść następujące efekty:

  • wspomaganie odporności i adaptacji do zimna,
  • poprawę krążenia i dotlenienia tkanek,
  • szybszą regenerację po wysiłku fizycznym,
  • lepszą tolerancję na zmienne warunki pogodowe.

Kluczowe znaczenie ma jednak umiar i stopniowe przyzwyczajanie organizmu do bodźców.

Jak prawidłowo łączyć saunę z morsowaniem?

Jeśli chcesz spróbować takiego połączenia, warto trzymać się kilku sprawdzonych zasad.

  1. Odpowiednie przygotowanie
    Przed rozpoczęciem seansu warto zadbać o odpowiednie nawodnienie. Przygotuj ręcznik, tekstylia do sauny oraz ciepłe ubranie na czas odpoczynku po zakończeniu cyklu.
  2. Seans w saunie
    Jedno wejście do sauny powinno trwać od 10 do 15 minut. W saunie suchej najczęściej utrzymuje się temperaturę w zakresie 80–100°C, natomiast w saunie parowej około 60–70°C. Oddychaj spokojnie i nie forsuj czasu pobytu.
  3. Schładzanie organizmu
    Po wyjściu z sauny rozpocznij chłodzenie stopniowo. Może to być wiadro bosmana, zimny prysznic lub zanurzenie w zimnej wodzie. Przy pełnym zanurzeniu najlepiej robić to powoli, do wysokości szyi. Wystarczy od 30 sekund do 2–3 minut, w zależności od doświadczenia.
  4. Powtarzanie cyklu
    Cały schemat można powtórzyć 2–3 razy. Większa liczba powtórzeń nie zawsze oznacza lepszy efekt.
  5. Odpoczynek i regeneracja
    Po zakończeniu sesji warto usiąść w ciepłym miejscu, okryć się ręcznikiem lub kocem i uzupełnić płyny wodą lub herbatą.

Praktyczne wskazówki

  • na początku wystarczy jeden cykl kontrastowy,
  • osoby z chorobami serca lub nadciśnieniem powinny skonsultować się z lekarzem,
  • zawroty głowy lub duszność to sygnał do przerwania sesji,
  • przed sauną i morsowaniem należy unikać alkoholu.

Hartowanie organizmu i znane metody

Morsowanie często bywa kojarzone z metodą Wima Hofa, która łączy ekspozycję na zimno, kontrolę oddechu i pracę z koncentracją. Choć sama metoda nie obejmuje bezpośrednio sauny, dla wielu osób staje się punktem wyjścia do świadomego chłodzenia organizmu.

W Polsce hartowanie organizmu popularyzują m.in. Piotr Biankowski czy Krzysztof Gajewski, którzy od lat promują bezpieczne podejście do zimnych kąpieli i adaptacji do niskich temperatur.

Domowa sauna i chłodzenie na własnej posesji

W przypadku posiadania sauny ogrodowej warto zaplanować również strefę chłodzenia. Popularnym rozwiązaniem są drewniane balie z wkładem z tworzywa, przeznaczone dla jednej lub dwóch osób. Napełnia się je zimną wodą, a zimą często również lodem.

Balia drewniana do schładzania po saunie - Sauna i beczka z lodem

W miejscach publicznych należy zachować ostrożność. Jeśli woda w balii chłodzącej nie jest wymieniana po każdym użytkowniku, lepiej z niej nie korzystać.

Michał Bryll
Michał Bryll
Autor bloga i właściciel sklepu internetowego DobraSauna.pl
Osobiście po wyjściu z sauny preferuję oblewanie się zimną, bieżącą wodą z wiadra na podwórku. To prosty, tani i skuteczny sposób na schłodzenie organizmu oraz hartowanie ciała. Jeśli jednak zależy Ci na intensywniejszym hartowaniu w zimnej wodzie, rozważ zakup beczki z plastikową wkładką. Możesz napełnić ją zimną wodą, dodać kostki lodu i zanurzyć się aż po szyję – to idealne rozwiązanie dla fanów lodowych kąpieli.

Tradycja, nowoczesność i rozsądek

Łączenie sauny z morsowaniem to praktyka o długiej historii, która dziś zyskuje nowoczesną formę. Kluby morsów, sauny publiczne i prywatne strefy wellness sprawiają, że dostęp do takiej formy regeneracji jest coraz łatwiejszy.

Niezależnie od wieku i doświadczenia, każdy może spróbować tej metody, o ile nie występują przeciwwskazania zdrowotne. Najważniejsze są stopniowość, obserwacja reakcji organizmu i brak presji na ekstremalne doznania.

Artykuł ten ma wyłącznie charakter informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej porady medycznej. Przed rozpoczęciem korzystania z sauny lub wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w swoim stylu życia, zalecamy konsultację z lekarzem.

Michał Bryll

Od ponad 14 lat jestem właścicielem sklepu internetowego DobraSauna. Oferuję materiały budowlane do saun, piece i akcesoria. Znam wszystko o tym, jak zbudować wysokiej jakości saunę!
Firma MICHAŁ BRYLL "PUPH LEXIS", Bydgoszcz

W Saunie